दिवाकर ठेकेरे : कञ्चन फोटो स्टुडियोदेखि फोटोग्राफर्स एसोसियसनको नेतृत्वसम्म

धनगढी : क्यामेराले केवल तस्वीर खिच्दैन, यसले समयलाई कैद गर्छ, सम्झनालाई सुरक्षित राख्छ र समाजका कथा पुस्तौँसम्म सुनाउँछ।

यही क्यामेरासँगको लामो यात्रालाई व्यवसाय, सेवा र सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोड्दै आएका छन् दिवाकर ठेकेरे।
दार्चुला जिल्लाको अपिहिमाल गाउँपालिका–३, थुम्तीमा जन्मिएका ठेकेरेले गाउँकै खण्डेश्वरी माध्यमिक विद्यालयबाट प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरे। उच्च शिक्षाका लागि नेपालगञ्ज पुगेका उनले अध्ययनसँगै आफ्नो रुचि र भविष्यको बाटो पनि विस्तारै फोटोग्राफी क्षेत्रमा तय गर्दै गए।
नेपालगञ्जबाट सुरु भएको क्यामेराको यात्रा

ठेकेरेले २०५५ सालमा नेपालगञ्जस्थित हिकोला कलर ल्याबबाट फोटोग्राफी पेशामा औपचारिक रूपमा प्रवेश गरेका थिए। त्यो समय आजको जस्तो डिजिटल क्यामेरा र मोबाइल प्रविधिको सहज पहुँच थिएन। रिलमा तस्वीर खिचिन्थ्यो, ल्याबमा त्यसको प्रोसेसिङ हुन्थ्यो र तस्वीर हातमा पाउन केही समय कुर्नुपथ्र्यो।

त्यही रिल प्रविधिको समयमा फोटोग्राफी सिक्दै र काम गर्दै उनले अनुभव बटुले। समयसँगै प्रविधि परिवर्तन भयो, फोटोग्राफीको शैली परिवर्तन भयो र उनले पनि आफूलाई नयाँ प्रविधिसँग निरन्तर रूपान्तरण गर्दै लगे।
धनगढीमा ‘कञ्चन फोटो स्टुडियो’को सुरुवात

फोटोग्राफीको अनुभव र सीपलाई आफ्नै व्यवसायमार्फत अघि बढाउने उद्देश्यले २०६४ सालमा धनगढीमा ‘कञ्चन फोटो स्टुडियो’ स्थापना गरे। त्यसबेला धनगढीमा रिल र डिजिटल दुवै प्रविधिबाट फोटोग्राफी सेवा प्रदान गरिन्थ्यो।
सानो प्रयासबाट सुरु भएको उनको व्यावसायिक यात्रा आज निरन्तर सेवाको पहिचान बनेको छ। करिब १९ वर्षदेखि धनगढीमा फोटो तथा भिडियो सेवामा निरन्तर सक्रिय ठेकेरेले यहाँका फोटो तथा भिडियोप्रेमी सेवाग्राहीलाई समयअनुसारको प्रविधि र सेवा प्रदान गर्दै आएका छन्।

फोटोग्राफी क्षेत्रमा आएको तीव्र प्रविधिगत परिवर्तनलाई नजिकबाट अनुभव गरेका ठेकेरेका लागि क्यामेरा केवल व्यवसायको साधन मात्र होइन, जीवनको लामो यात्राको साथीसमेत बनेको छ।
फोटोग्राफीसँगै समाजसेवामा पनि सक्रिय

व्यावसायिक क्षेत्रमा मात्र सीमित नरहेका ठेकेरे सामाजिक क्षेत्रमा पनि सक्रिय छन्। विभिन्न संघ–संस्था तथा सामाजिक गतिविधिमा आबद्ध भएर काम गरेको अनुभव उनीसँग छ।
सन् २०२१ मा कैलाली जेसीज, फूलबारीको अध्यक्षको जिम्मेवारीसमेत सम्हालेका ठेकेरेले नेतृत्व, व्यवस्थापन तथा सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा अनुभव हासिल गरिसकेका छन्। विभिन्न संघसंस्थामा काम गरेको अनुभवले उनलाई व्यवसायी मात्र नभई सामाजिक व्यक्तित्वका रूपमा पनि स्थापित गरेको छ।

अब फोटोग्राफर्सको नेतृत्वमा नयाँ जिम्मेवारी

लामो समय फोटोग्राफी क्षेत्रमा बिताएका ठेकेरे अहिले नेपाल फोटोग्राफर्स एसोसियसन कैलालीको नव निर्वाचित अध्यक्ष बनेका छन्। नयाँ जिम्मेवारीसँगै उनको काँधमा व्यक्तिगत व्यवसायभन्दा ठूलो जिम्मेवारी थपिएको छ—कैलालीमा फोटोग्राफी पेशामा आबद्ध व्यक्तिहरूको साझा आवाजलाई संस्थागत रूपमा अगाडि बढाउने।

अध्यक्षको जिम्मेवारी पाएसँगै उनले फोटोग्राफी पेशामा आबद्ध सबैको हकहित, पेशागत सम्मान र व्यवसायिक विकासका लागि काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
उनको प्राथमिकतामध्ये कैलालीका विभिन्न स्थानमा छरिएर रहेका फोटोग्राफर, फोटो तथा भिडियो व्यवसायी र यस पेशासँग जोडिएका व्यक्तिहरूलाई एउटै छातामुनि ल्याउनु पनि रहेको छ।
‘छरिएर होइन, संगठित भएर अघि बढ्ने’

फोटोग्राफी क्षेत्रमा काम गर्ने धेरै व्यक्ति तथा समूह अझै पनि विभिन्न स्थानमा छरिएर रहेको बताउँदै ठेकेरेले उनीहरूलाई एसोसियसनमा आबद्ध गराउँदै पेशागत एकता मजबुत बनाउने योजना अघि सारेका छन्।
उनको बुझाइमा प्रविधि परिवर्तनसँगै फोटोग्राफी पेशाका चुनौती पनि बदलिएका छन्। त्यसैले पेशागत अधिकार, नयाँ प्रविधिको ज्ञान, क्षमता विकास, व्यवसायिक मर्यादा र आपसी सहकार्यलाई प्राथमिकतामा राखेर अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता छ।

रिलदेखि डिजिटल युगसम्मका साक्षी

दिवाकर ठेकेरेको फोटोग्राफी यात्रा आफैंमा एउटा परिवर्तनको कथा हो। रिलमा फोटो खिचिने समयदेखि आजको अत्याधुनिक डिजिटल प्रविधिसम्म उनी यो पेशासँग निरन्तर जोडिएका छन्।
नेपालगञ्जको कलर ल्याबबाट सुरु भएको यात्रा धनगढीको आफ्नै स्टुडियो हुँदै अहिले जिल्लाका फोटोग्राफरहरूको साझा संस्थाको नेतृत्वसम्म आइपुगेको छ।
करिब तीन दशकको अनुभवले उनलाई फोटोग्राफी पेशाको उतारचढाव नजिकबाट बुझ्ने अवसर दिएको छ। यही अनुभवलाई अब उनले व्यक्तिगत व्यवसायमा मात्र सीमित नराखी समग्र फोटोग्राफी समुदायको हितमा प्रयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेतृत्वसँगै चुनौती पनि उत्तिकै

नयाँ नेतृत्वसँग फोटोग्राफी क्षेत्रमा थुप्रै अपेक्षा जोडिएका छन्। मोबाइल क्यामेरा र सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोग, प्रविधिको तीव्र परिवर्तन, व्यवसायिक प्रतिस्पर्धा तथा पेशागत मर्यादाजस्ता विषय अहिले फोटोग्राफरहरूका साझा चुनौतीका रूपमा देखिन्छन्।

यस्तो अवस्थामा लामो समयदेखि यही पेशामा सक्रिय रहेका ठेकेरेको अनुभव र नेतृत्व क्षमताले एसोसियसनलाई थप संगठित र सक्रिय बनाउन भूमिका खेल्न सक्ने देखिन्छ।
उनको आगामी कार्यकालले कैलालीका फोटोग्राफरहरूलाई एउटै मञ्चमा जोड्दै ‘व्यक्तिगत प्रतिस्पर्धाभन्दा पेशागत एकता’ लाई प्राथमिकता दिने दिशामा अघि बढ्ने संकेत गरेको छ।

क्यामेराको यात्राबाट नेतृत्वको यात्रासम्म

दार्चुलाको थुम्तीबाट सुरु भएको जीवनयात्रा, नेपालगञ्जमा प्राप्त शिक्षा र फोटोग्राफीको प्रारम्भिक अनुभव, २०५५ सालबाट सुरु भएको पेशागत यात्रा, २०६४ सालमा धनगढीमा कञ्चन फोटो स्टुडियोको स्थापना र करिब १९ वर्षको निरन्तर व्यवसायिक सेवा—यी सबै अनुभवले दिवाकर ठेकेरेको परिचय निर्माण गरेका छन्।

अब त्यही अनुभवले उनलाई नेपाल फोटोग्राफर्स एसोसियसन कैलालीको नेतृत्वमा नयाँ अध्याय सुरु गर्ने अवसर दिएको छ।
क्यामेराले जसरी एउटा क्षणलाई इतिहासमा सुरक्षित गर्छ, त्यसरी नै ठेकेरेको नयाँ नेतृत्वले कैलालीको फोटोग्राफी क्षेत्रलाई संगठित, व्यवसायिक र मर्यादित बनाउन कस्तो भूमिका खेल्छ भन्ने कुरा आगामी दिनले देखाउनेछ।