सत्ता फेरियो, अब अवस्था पनि फेरिनु पर्छ

कर्ण धामीः नेपालमा विगत केही वर्षयता पटक–पटक सरकार परिवर्तन भएका छन्। नयाँ–नयाँ सरकार बनेका छन् भने पुराना सरकारहरू बाहिरिएका छन्। तर, यति धेरै राजनीतिक परिवर्तन भए पनि जनताले अपेक्षा गरेको वास्तविक परिवर्तन भने अझै पूर्ण रूपमा अनुभूति गर्न सकेका छैनन्।

राजनीतिक सत्ता परिवर्तन मात्रले समाजमा वास्तविक सुधार आउँदैन। जनताले राज्यबाट सुरक्षा, न्याय र सम्मानको अनुभूति गर्न पाउनुपर्छ। जबसम्म नागरिकले आफ्नो दैनिक जीवनमा सुरक्षित र न्यायपूर्ण वातावरण महसुस गर्न सक्दैनन्, तबसम्म परिवर्तनको अनुभूति अधुरो नै रहने देखिन्छ।

विशेषगरी महिलामाथि हुने हिंसा र बलात्कारजस्ता जघन्य घटनाहरूले समाजलाई बारम्बार झक्झक्याइरहेका छन्। यस्ता अपराधहरूले एक व्यक्तिको मात्र होइन, परिवार र सम्पूर्ण समाजको आत्मविश्वासलाई समेत कमजोर बनाउँछन्। कुनै पनि सभ्य समाजमा महिलाहरू डर र असुरक्षामा बाँच्नुपर्ने अवस्था रहनु चिन्ताजनक विषय हो।

त्यसैगरी, आफ्ना अधिकारका लागि आवाज उठाउँदै सडकमा उत्रिएका युवाहरूले कहिलेकाहीँ हिंसा र दमनको सामना गर्नुपर्ने अवस्था पनि देखिन्छ। युवाहरू देशको भविष्य मानिन्छन्, त्यसैले उनीहरूको आवाजलाई दमन होइन, संवाद र सम्मानका साथ सम्बोधन गर्नु लोकतान्त्रिक प्रणालीको मूल मर्म हो।

विश्लेषकहरूका अनुसार सत्ता परिवर्तन राजनीतिक प्रक्रियाको सामान्य भाग भए पनि अब परिवर्तन केवल सरकार वा कुर्सीमा सीमित हुनु हुँदैन। सोच, नीति र शासन प्रणालीमै सुधार देखिनुपर्ने आवश्यकता छ। राज्यका संयन्त्रलाई प्रभावकारी बनाउँदै अपराधीलाई कडा कारबाही गर्ने, पीडितलाई न्याय दिलाउने तथा युवाहरूलाई सुरक्षित रूपमा आफ्नो विचार व्यक्त गर्न सक्ने वातावरण सिर्जना गर्नु आजको प्रमुख चुनौती बनेको छ।

जनताको अपेक्षा पनि स्पष्ट छ—महिलामाथि हुने बलात्कार र हिंसाका घटना नघटून्, युवाहरूले आफ्नो अधिकारका लागि सडकमा रगत बगाउन नपरोस्। राज्यले यस्ता घटनालाई रोक्ने र नागरिकलाई सुरक्षित महसुस गराउने वातावरण निर्माण गर्न सकेमा मात्रै वास्तविक परिवर्तन भएको अनुभूति हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

समृद्ध, सुरक्षित र न्यायपूर्ण समाज निर्माणका लागि राजनीतिक नेतृत्व, राज्यका निकाय तथा नागरिक समाज सबैको साझा प्रयास आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्। सत्ता परिवर्तनको वास्तविक अर्थ त्यतिबेला मात्र हुन्छ, जब देशका छोरी–चेली सुरक्षित हुन्छन् र युवाहरूले उज्यालो भविष्यको आशा गर्न सक्छन्।