बर्खायामको वर्षाले धनगढीमा हरियो तरकारीको भाउ आकासियो, उपभोक्ताको भान्साको खर्च बढ्यो
धनगढी: कैलालीको धनगढीमा पछिल्लो समय हरियो तरकारीको मूल्य उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। लगातारको वर्षाले तराईका खेतीयोग्य क्षेत्रमा तरकारी उत्पादन प्रभावित भएपछि बजारमा आपूर्ति घटेको र त्यसको प्रत्यक्ष असर मूल्यमा परेको व्यवसायीहरूले बताएका छन्। उत्पादन घट्दै जाँदा बजारमा मागअनुसार तरकारी उपलब्ध हुन नसकेपछि उपभोक्ताले दैनिक उपभोगका तरकारी खरिद गर्न अघिल्लो समयभन्दा बढी रकम खर्च गर्न बाध्य भएका छन्।
व्यवसायीहरूका अनुसार हाल धनगढीमा बिक्री हुने अधिकांश हरियो तरकारी सुदूरपश्चिमका तराई जिल्लाबाट ल्याइन्छ। तर, लगातारको वर्षाका कारण खेतबारीमा पानी जम्नु, बाली कुहिनु तथा उत्पादनमा कमी आउँदा बजारमा पर्याप्त तरकारी पुग्न सकेको छैन। अर्कोतर्फ पहाडी जिल्लाबाट आउने तरकारीको आपूर्ति पनि मागअनुसार हुन नसक्दा मूल्य अझ बढेको उनीहरूको भनाइ छ।
धनगढी बजारमा अहिले फर्सीको मुन्टा प्रतिकिलो १२० रुपैयाँ, तोरई १०० रुपैयाँ, करेला १२० रुपैयाँ, भिन्डी ९० रुपैयाँ, टमाटर ८० रुपैयाँ, काक्रो ७० रुपैयाँ, लौका ७० रुपैयाँ, घिरौँला ९० रुपैयाँ, भन्टा ७० रुपैयाँ, खुर्सानी ९० रुपैयाँ, प्याज ७० रुपैयाँ तथा केरा प्रतिदर्जन १५० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको व्यवसायीहरूले जानकारी दिएका छन्। केही साताअघि यही तरकारी तुलनात्मक रूपमा सस्तो मूल्यमा पाइने गरेको उनीहरूको भनाइ छ।
व्यवसायीहरूका अनुसार उत्पादन घट्नु मात्र मूल्यवृद्धिको कारण होइन। पहाडी जिल्लाबाट किसानले सिधै धनगढी बजारमा तरकारी ल्याएर बिक्री गर्न सके मूल्य केही सस्तो हुन सक्थ्यो। तर अधिकांश तरकारी बिचौलिया वा थोक व्यवसायीमार्फत संकलन भएर ढुवानी हुँदै धनगढी आइपुग्ने भएकाले ढुवानी खर्च, संकलन लागत तथा अन्य खर्च थपिने र त्यसको भार अन्ततः उपभोक्ताले नै बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेको उनीहरू बताउँछन्।
अहिले भारतबाट आलु र प्याज मात्रै आयात भइरहेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। अन्य अधिकांश हरियो तरकारी स्थानीय तथा पहाडी क्षेत्रकै उत्पादनमा निर्भर रहेकाले उत्पादनमा आएको कमीले बजारमा प्रत्यक्ष असर परेको देखिएको छ। पर्याप्त आयातको विकल्प नहुँदा स्थानीय बजारमा मूल्य नियन्त्रण गर्न समेत चुनौती थपिएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
तरकारीको मूल्य बढेसँगै यसको प्रभाव सर्वसाधारणको दैनिक जीवनमा पनि परेको छ। दैनिक उपभोगका लागि आवश्यक पर्ने हरियो तरकारी खरिद गर्दा पहिलेभन्दा बढी खर्च गर्नुपरेकाले मध्यम तथा न्यून आय भएका परिवार बढी प्रभावित भएका छन्। घरायसी खर्च व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ बढेको उपभोक्ताहरू बताउँछन्।
कृषि क्षेत्रमा मौसमको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने भएकाले वर्षायाममा यस्ता समस्या दोहोरिने गरेको व्यवसायीहरू बताउँछन्। लगातारको वर्षाले उत्पादन घट्दा बजारमा आपूर्ति कमजोर हुने र माग भने स्थिर रहने भएकाले मूल्य स्वतः बढ्ने अवस्था सिर्जना हुने उनीहरूको विश्लेषण छ।
यद्यपि, मौसममा सुधार भई उत्पादन बढ्न थालेपछि तरकारीको मूल्य क्रमशः घट्ने अपेक्षा व्यवसायीहरूले गरेका छन्। अहिलेको अवस्था अस्थायी रहेको भन्दै उत्पादन सामान्य बन्दै गएसँगै बजारमा आपूर्ति सहज हुने र मूल्य पनि घट्दै जाने विश्वास उनीहरूको छ।
हालका लागि भने धनगढीका उपभोक्ताले दैनिक भान्साका लागि आवश्यक हरियो तरकारी किन्न अघिल्लो समयभन्दा बढी रकम खर्च गर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ। लगातार बढ्दो मूल्यका कारण घरायसी बजेटमा थप दबाब परेको उपभोक्ताहरूको गुनासो छ।